Als je in de kinderopvang werkt neemt de kans toe dat je te maken krijgt met kinderen met een ‘extra of afwijkende ondersteuningsvraag’ ; met zorgkinderen. In de groep roept dat uitdagingen op, maar voor leidinggevenden of managers is bovendien een relatief nieuwe opgave.
Deze kinderen vragen namelijk, juist met het oog op hun specifieke ondersteuningsvraag om een ‘passend aanbod’. Daar komt de term passende kinderopvang vandaan. Een term die trouwens verwant is aan, maar net weer iets anders is dan inclusieve kinderopvang; daarover kom ik in een ander artikel te spreken. Het ontwerpen van passende kinderopvang kan op verschillend manieren vorm krijgen: een individueel zorgkind in een reguliere groep, meerdere zorgkinderen in een reguliere groep of een groep gespecialiseerde groep, die aan meerdere kinderen een (gelijkend) passend aanbod doet.
In alle gevallen is de context van de groep elementair. De groep in de kinderopvang is essentieel en wordt gezien als een (potentieel) belangrijk pedagogisch instrument, blijkens kwaliteitsonderzoek. Potentieel, omdat er soms in dat onderzoek wordt gevonden dat het groepsklimaat reden tot zorg is: men spreekt dan wel over een negatief groepsklimaat. In die gevallen hebben jonge kinderen er te weinig aan om zich goed te kunnen ontwikkelen. En dat wordt het heel interessant en belangrijk als je wilt weten op welke manier zorgkinderen in de groep een goed aanbod krijgen. Een aanbod dat hen helpt bij hun ontwikkeling die iets anders verloopt dan de meeste andere kinderen. Is een ‘gewoon’ positief groepsklimaat genoeg? Of moet je doelgericht de groep inzetten en inrichten op bijvoorbeeld (meer) structuur, meer rust, meer veiligheid of extra ontwikkelingskansen in de speel-leeromgeving?
Sinds begin 2024 doe ik research binnen de literatuur en wetenschappelijk onderzoek naar de kansen en uitdagingen in het doen van zo’n passend aanbod aan zorgkinderen in een kinderopvang-groep. Ook doe in sinds die tijd ‘uitvragingen’ in de praktijk, met praatsessies, werkbezoeken en interviews. Over mijn eerste bevindingen schreef ik december 2024 al het boekje ‘Zorgen voor zorgenkinderen, over de stille transitie naar passende kinderopvang’. Momenteel werk aan een vervolg daarop: ‘Zorgenkinderen in de groep’, verwachte publicatie januari 2026.
Ter voorbereiding heb ik in oktober en november een vragenlijst uitgezet, speciaal voor professionals die dicht bij de groep staan of de teams begeleiden daarin. De korte samenvatting van de respons daarop heb ik als bijlage in 2 pagina’s PDF toegevoegd aan deze blogpost. De titel daarvan is ‘Betrokkenheid, optimisme maar ok zorgen over passende kinderopvang in de groep’.
Op de bijlage berust auteursrecht, vergeet bij gebruik niet de referentie te vermelden (Van de Grift, Hillegom, november 2025).
